Jarząbcza Róweń to dno kotła lodowcowego górnej części Doliny Jarząbczej. Róweń jest zawalona kamieniami i porośnięta kosodrzewiną. Niegdyś była to hala wypasowa. Właśnie przez Jarząbczą Róweń i Jarząbczą Przełęcz można przejść do Doliny Raczkowej z jej Raczkowymi Stawami. Stawy zasilane są wiosną wodą z topniejącego śniegu, nie raz łączą się w jeden duży staw.

Wróćmy jednak do samej Doliny Jarząbczej. Stanowi odnogę górnej części Doliny Chochołowskiej w Tatrach Zachodnich. Jest dziełem lodowca. Część górna doliny prezentuje naszym oczom uroki Jarząbczej Przełęczy co my z serwisu wZakopane.pl widzieliśmy na własne oczy, łagodnie wcinającej się między Jarząbczy Wierch a Kończysty Wierch. Północne stoki spod owej przełęczy opadają ku Dolinie Jarząbczej. Zaś Kończysty Wierch zbudowany ze skał krystalicznych charakteryzuje się kopulastym wierzchołkiem porośniętym wysokogórską rośliną.

Niegdyś okoliczne polany należały do góralskiego rodu Jarząbków, od nich właśnie pochodzi nazwa doliny. Hala Jarząbcza, która znajdowała się w dolinie, była halą pasterską, wykorzystywaną gospodarczo przez człowieka, podobnie jak inne tatrzańskie hale pasterskie. Do roku 1965 hala stanowiła własność WspólnotyLeśniej Uprawnionych Ośmiu Wsi. Potem weszła w skład Tatrzańskiego Parku Narodowego.

W latach 80 ubiegłego wieku odbył wycieczkę z Polany Chochołowskiej przez Jarząbczą Dolinę Jan Paweł II. Tam gdzie dotarł, w pobliżu Jarząbczych Szałasisk, postawiono krzyż pamiątkowy i tablicę. Jarząbcze Szałasiska zaś, to dwie niewielkie równie w dolinie, na wschodnim jej zboczu. Gdy prowadzono na hali wypas, stały w tym miejscu szałasy, od nich to właśnie wzieła się owa nazwa.

Gdy postanowimy któregoś dnia bawiąc w Tatrach „zaliczyć” kilka popularnych dolin tatrzańskich, jak Dolina Chochołowska, nie zapominajmy o jej równie pięknej odnodze acz mniej popularnej – Dolinie Jarząbczej.

Co ciekawe, owe Stawki nie posiadają ani dopływu, ani odpływu. Ponieważ znajdują się w miejscu, gdzie słońce często zagląda, woda w nich jest całkiem ciepła, cieplejsza niż w innych tatrzańskich stawach. Nie ozacza to jednak, iż stanowią gorące, tatrzańskie źródła, w których można się moczyć. Obok Siwych Stawków nie prowadzi żaden szlak turystyczny, bowiem cały obszar Doliny Pyszniańskiej jest ścisłym rezerwatem przyrody. Teren wokół stawików ma charakter hali górskiej, niestety teren porasta kosodrzewiną na skutek czego, możliwe że stawików nie dostrzeżemy nawet z innych szlaków turystycznych.

Większość zapewne zgodzi się ze stwierdzeniem, iż najpiękniejszym, i zarazem najpopularniejszym stawem w Dolinie Pyszniańskiej jest polodowcowe jezioro morenowe – Smreczyński Staw. Znajduje się u wylotu doliny i Hali Smreczyny. Staw mierzy sobie w najgłębszym miejscu ponad pięć metrów. Bardzo charakterystycznym elementem urody tego jeziora jest to, że dokoła cały porośnięty jest lasem. Fauną i florą różni się nieco od innych tatrzańskich stawów. Pomyślnie rozwija się tam życie organiczne. Występują w nim płazy i piękne górskie traszki. Brzegi jeziora są bagniste i porośnięte roślinnością, która lubi takie warunki.

Pyszniański Potok wije się, rzecz jasna, wzdłuż Doliny Pyszniańskiej. Przez niektórych ów potok zwany jest Kościeliskim, bowiem łącząc się w Dolinie Kościeliskiej z Tomanowym Potokiem tworzy Potok Kościeliski. Do Pyszniańskiego dopływają inne potki na terenie, który objety jest ścisłą ochroną. Przez ten rejon nie prowadzą żadne szlaki turystyczne. Tylko w jednym miejscu stopa wycieczkowicza go dotyka, mianowicie w czasie przejścia przez mostek przerzucony przez potok w rejonie Wielkiej Polany Ornaczańskiej.

Jaką historią może się poszczycić Dolina Pyszniańska? Na pewno niezbyt chlubnie brzmi przesłanie, iż ową doliną przeprawiali się na drugą stronę Tatr zbójnicy i przemytnicy, jednak nie tylko zbóje tam grasowali. W czasie wojny przemieszczali się tamtędy kurierzy tatrzańscy tudzież partyzanci. Poza tym w dolinie zamieszkiwali niegdyś robotnicy pracujący przy wydobywaniu rudy srebra, miedzi a potem także i żelaza.

Dopóki w dolinie był prowadzony wypas, była ona w wielu rejonach wielką halą, jednak gdy go zakazano, rejony owe poczęły zarastać kosodrzewiną i lasami. Tylko partie powyżej kosodrzewiny mogą się poszczycić urokiem trawiastych muraw. Choć Dolina Pyszniańska nie jest tak popularna jak jej sąsiadka – Dolina Kościeliska, warto postawić nań swoją stopę.

wZakopane.pl/Agata

W Dolinie Miętusiej znajduje się polana reglowa, zwana Niżnia Miętusia Róweń. Znajduje się ona poniżej przełęczy Przysłop Miętusi i Polana Miętusia. Róweń właściwie cała porośmięta jest drzewami, była to niegdyś bardzo żyzna polana i wchodziła w skład Hali Miętusiej.

Uroki Doliny Mętusiej

W środkowej części Doliny Miętusiej dumnie prezentuje swoje uroki Wielka Świastówka, czyli polodowcowy kocioł w Tatrach Zachodnich. Kocioł otoczony jest z trzech stron stromymi ścianami, na dnie kotła znajduje się wielki wapienny głaz z krasowymi wyżłobieniami. Obszar Świstówki jest objęty badaniami paleontologów, jest też często penetrowany przez grotołazów, bowiem w tym rejonie występują jaskinie, niestety kocioł nie jest za to penetrowany przez turystów, wstęp tam jest wzbroniony dla owych, można Świstówkę poobserwować, na ten przykład, z Przysłopu Miętusiego.

Polana Miętusia, która obejmuje część stoków Doliny Miętusiej ze wszystkich stron porośnięta jest lasem. Z polany przyzwoicie prezentuje się widok na Czerwone Wierchy tudzież na Kominiarski Wierch. Polana Miętusia podobnie jak Róweń niegdyś wchodziła w skład Hali Miętusiej, była koszona i wypasana. Omieg górski czy storczyca kulista to tylko niektóre z rzadkich roślin, które tu występują. Wiosną polana usiana jest krokusami. Pod koniec ubiegłego wieku spaliło się stojące na owej polanie małe schronisko turystyczne.

Dolina Miętusia – punkt widokowy

Pomiędzy wzniesieniami odzielajacymi Dolinę Małej Łąki od Doliny Miętusiej i Kościeliskiej znajduje się przełęcz Przysłop Miętusi. Jest to dość istotny punkt widokowy i węzeł szlaków turystycznych a także miejsce przystankowe dla turystów co potwierdza wZakopane.pl – częsty gość tego rejonu. Co możemy z owej przełęczy podziwiać? Giewont, Świestówkę, Czerwone Wierchy tudzież Dolinę Litworową, czyli wiszącą dolinkę, górne piętro Doliny Miętusiej. Nazwa doliny pochodzi od rośliny arcydzięgiel litwor, która przez górali zwana jest po prostu litworem.

Dolina Miętusia zbudowana ze skał osadowych szczyci się licznymi jaskiniami, niestety, niedostępnymi dla zwykłego „zjadacza chleba”, raczej dla wytrawnych grotołazów. Największe jaskinie to Jaskinia Kozia, Jaskinia Miętusia, Studnia w Kazalnicy i Ptasia Studnia. Ptasia Studnia jest siódma pod wzgledem długości w Polsce. Stanowi główny ciąg jaskini a wyróżnia głębokimi i obszernymi studniami. Ciekawie prezentuje się obszerna Sala Dantego. Niektórzy hydrolodzy uważają, iż Ptasia Studnia zasila Lodowe Źródło, czyli duże wywieżysko w Dolinie Kościeliskiej.

Nawet jeśli nie będzie nam dane penetrować jaskiń Doliny Miętusiej czy wejść do kotła Wielkiej Świstówki, warto wybrać się do owej doliny, by podziwiać jej urodę.

wZakopane.pl/Agatka

Po polskiej stronie Dolina Białki sąsiaduje z takimi odgałęzieniami jak Dolina Pięciu Stawów, Dolina Roztoki tudzież Dolina Waksmundzka. Duża polana w owej dolinie, pierwotnie hala pasterska, położona na terenie TPN to Łysa Polana. Przedzielona jest granicą polsko – słowacką biegnącą środkiem rzeki Białki. Nazwą Dolina Białki obejmuje się odcinek właśnie od owej Łysej Polany po Dolinę Rybiego Potoku i Dolinę Białej Wody.

Poniżej wylotu Doliny Roztoki, w Dolinie Białki dumnie prezentuje się schronisko Wincentego Pola. Ściśle rzecz ujmując znajduje się na polanie Stara Roztoka w Tatrach Wysokich. Pierwsze schronisko turystyczne wybudowane tu w 1876 roku zostało przeniesione w inne, bardziej suche miejsce – jak dowiedział się serwis wzakopane.pl – a było to w roku 1913, czyli tuż przed pierwszą wojną światową. Jesienią na owej polanie odbywają się rykowiska jeleni, więc mieszkańcy schroniska prócz podziwiania pięknych widoków w Dolinie Białki mają dodatkową atrakcje, acz nieco niepokojącą z uwagi na odgłosy, jakie jelenie wydają w okresie godów mylone często z rykiem niedźwiedzi.

U wylotu Doliny Białki, na Łysej Polanie znajduje się drogowe przejście graniczne. Droga Oswalda Balzera to szosa przebiegająca przez dolinę. Początkowo droga biegnie przez partie reglową, następnie opada w kierunku Doliny Białki i prowadzi jej dnem przez Łysą Polanę, Wodogrzmoty Mickiewicza do Morskiego Oka. Odcinek od Palenicy Białczańskiej do Morskiego Oka jest zamknięty dla ruchu drogowego.

Do połowy ubiegłego wieku droga ta przetrwała jako bita z tłucznia wapiennego. Ciągle trzeba było dbać aby nawierzchnia znajdowała się w należytym stanie, dlatego wzdłuż owej drogi mieszkali tzw dróżnicy, którzy dbali, by taki należyty stan utrzymać. Dla nich też wybudowano szereg budynków, tylko nieliczne z nich przetrwały do dziś.

Dolina Białki zdobi więc Tatry Wysokie tak po polskiej stronie jak i Słowackiej. Cały oszar tejże doliny to ponad 70 km kwadratowych z czego 50% znajduje się po stronie naszych sąsiadów, jednak nigdy, aż po dziś dzień nie była między Polakami a Słowakami przysłowiową „kością niezgody”, przeciwnie stanowi nasze wspólne, sąsiedzkie dobro.

Agata/wZakopane.pl

Czym jest właściwie ten „próg ściany stawiarskiej” i jaki ma wpływ na krajobraz Doliny Roztoki? Otóż, mówiąc w dużym skrócie, jest to skała oddzielająca dolinę, na której znajdują się stawy, a ponieważ owa skała jest stroma woda spływająca z leżących ponad nią stawów często tworzy wodospady tudzież jeden, wielki wodospad. Właśnie taką naturalną granicę tworzy owa skalna ściana pomiędzy Doliną Pięciu Stawów a Doliną Roztoki. Z owej ściany spada wodospad Siklawa.

Dnem Doliny Roztoki płynie potok Roztoka, wypływający z Wielkiego Stawu Polskiego. Jakieś ponad 100 metrów od owego stawu potok tworzy najwyższy polski wodospad – Siklawa. Niżej można podziwiać ciąg mniejszych wodospadów, na przykład położone kilometr od ujścia Roztoki do Białki – Wodogrzmoty Mickiewicza. Słowem, jeżeli ktoś zapragnie podziwiać urode stwów polskich, winien udać się do Doliny Pięciu Stawów, jeżeli zaś woli urok wodospadów, zwłaszcza Silklawy, za pewne zechce przechadzać się Doliną Roztoki.

Warto wspomnieć o dwóch dolinach wiszących, odchodzących z Doliny Roztoki jako odgałęzienia, mianowicie Świastówka Roztocka i Buczynowa Dolinka. Buczynowa dolinka jest niewielka, liczy sobie niecałe 0,5 kilometra. Główną granią pod doliną prowadzi odcinek Orlej Perci, porośnięta gdzieniegdzie kosodrzewiną, niegdyś była halą, na której prowadzono wypas. Co ciekawe, nazwa dolinki nie pochodzi od buczyny, która na tej wysokości raczej nie utrzymałaby się przy życiu, ale ponoć od nazwiska pewnego juhasa, który zagubił tu swoją owce. Szukając ją zginął spadając ze skał prosto nad ową dolinę.

Niestety, z drugą wiszącą dolinką nad Doliną Roztoki nie wiążą się zbyt pogodne historie, raczej dramatycznego charakteru. Świastówka Roztocka, bo o niej mowa, jest zawieszona nad Doliną Roztoki na wysokości ponad 1700 metrów npm i opada ku niej urwistą ścianą o wysokości prawie 200 metrów, jest to ponoć najbardziej spadzista ściana w całych Tatrach, pozbawiła życia kilku ludzi, którzy znaleźli się w zbyt bliskim z nią kontakcie. W 1956 roku spadło z owej ściany trzech narciarzy, dwóch z nich tego upadku nie przeżyło, w sylwestra 1994 roku zginęła tutaj 23 letnia niemka.

Jak należy się spodziewać, i na tej wysokości Tatr Wysokich, fauna i flora zasługuje na szczególną uwagę oraz należny jej podziw. Mniej więcej do wysokości 1300 metrów npm rośnie tu las świerkowy, limby, modrzew, latem zbocza gór zdobią gęste kosodrzewiny przeplatane z jarzębiną. Wiek świerków, które dumnie prezentują się w tejże dolinie to podad 300 lat, a niektóre okazy datuje się na 400 lat.

Schronisko, w którym można się zakwaterować tudzież wypić herbatkę z sokiem malinowym położone jest w pobliżu wodospadu Wodogrzmoty Mickiewicza. Warto wybrać się do Doliny Roztoki, nie tylko po to, by pstryknąć parę fotek, lecz by mieć co wspominać na reszte życia.

wZakopane.pl/Agatka

Swego czasu lodowiec wypełniający Dolinę Mięguszowiecką łączył się z lodowcem sąsiedniej Doliny Młynickiej tworząc jeden wielki lodowiec gruby na 2oo metrów. Zaś poprzez dolinę płynie Mięguszowiecki Potok wypływający z Wielkiego Hińczowego Stawu, powstaje w środkowej części doliny i można się dopatrzeć w nim całkiem pokaźną ilość pstrągów. Rzecz jasna, to nie jedyny potok, który przepływa przez ową dolinę, jest tu jeszcze potok Żabi, Zmarzły Potok tudzież Smoczy Potok.

Dolina szczyci się także licznymi stawami, z których największy to Wielki Staw Hińczowy. Ów staw dumnie prezentuje się w górnej części Doliny Mięguszowieckiej. Staw ten jest najgłębszym i największym stawem w słowackiej części Tatr. Dno stawu to lita skała, woda jest przejrzysta tylko na głębinie, bowiem przy brzegu plankton bujnie tu występujący nadaje wodzie specyficzny kolor. W innej części Doliny Mięguszowieckiej, a ściślej, w jednej z jej odnóg znajduje się Staw Popradzki, z którym wiąże się pewna dramatyczna historia, którą trudno zapomnieć aż po dziś dzień.

Staw leżący w kotlinie ma kolor żółtozielony, co jest dość nietypowe, bowiem nasze stawy tatrzańskie są raczej przezroczyste, wszystko to jednak za sprawą planktonu bogatszego niż ten, który występuje w Morskim Oku. Ryby w owym stawie mają się dobrze, tym bardziej, iz występują tam z własnej, nieprzymuszonej woli i mają pożywienia pod dostatkiem. Niestety, w 1974 roku przy Popradzkim Stawie doszło do incydentu, który wiąże to miejsce z mało chlubnym wspomnieniem.

W miejscu uczęszczanym przez narciarzy, niedaleko jeziora, doszło do zejścia, jak się okazało, katastrofalnej w skutkach lawiny. Żlebem spod Przełęczy nad Skokiem zeszła potężna lawina, przedarła się przez Mięguszowiecki Potok i dostała się na przeciwległy stok. Wdarła się na tyle wysoko, iż powaliła swoją mocą trenujących na stoku narciarzy wraz z instruktorem. Ofiarą żywiołu padło 24 osoby z czego prawie połowa zginęła. Całe szczęście od tamtego dnia nie zdarzył się żaden incyden na taką skale i oby się już nie zdarzył.

Na zkończenie naszych skromnych wywodów o dolinie Mięguszowieckiej warto wspomnieć, iż latem dobrze będzie zajrzeć do bardzo specyficznie położonego ( 2250m npm) schroniska – Pod Rysami ( górna część Doliny Żabiej Mięguszowieckiej). Schronisko zaopatrywane jest przez tragarzy tudzież turystów, którzy za ów dobry uczynek mogą raczyć się herbatką z sokiem malinowym. W nocy znajdująca się tam jadalnia oświetlana jest przez lampy naftowe. Jednak atrakcją numer jeden tegoż przybytku jest toaleta zawieszona nad przepaścią. Należy mieć tylko nadzieje, że któregoś dnia turysta załatwiający tam swoją potrzebe nie runie razem z ową kabiną prosto w przepaść!

Tak więc chluba naszych sąsiadów Słowaków, czyli Dolina Mięguszowiecka może być z powodzeniem podziwiana i doceniana również przez polskich turystów, wszak Słowacy także nie gardzą naszymi dolinami.

Niestety zimą owa dolina dostępna jest tylko do Wielkiej Polany, bowiem istnieje możliwość zakończenia wycieczki i swego żywota pod lawiną. Są tu wymarzone tereny dla tych, którzy lubią poszaleć na biegówkach. Zapuszczanie się w zbyt wysokie partie jest dalece nie wskazane zimową porą, nawet dla wytrawnych narciarzy. Dolina Małej Łąki, jak przystało na przyzwoitą dolinę polodowcową szczyci się trzypiętrowym systemem kotłów lodowcowych. Najwyższe piętra owych kotłów to Wyżnia Świstówka Małołącka i Niżnia Świastówka Małołącka pomiędzy ścianami Wielkiej Turni i Mnichowych Turni.

Zaczymajmy się na chwilę nad Świstówką w swoich rozważaniach. Znajduje się w górnym odgałęzieniu doliny a swoją nazwę owa niżnia zawdzięcznia licznie zamieszkującym tu obecnie, tudzież niegdyś, koloniom świstaków. W górnej części Świstówki znajduje się próg skalny zwany Przechodem. Dnem tejże Niżni nie spływa żaden potok, może właśnie dlatego w tym rejonie jest tak cicho. Znajdzie się tu kilka całkiem ładnych jaskiń, jak Jaskinia Wilcza i dużo roślin, które lubią porastać wapienne zbocza. Z uwagi na ochronę fauny i flory tu królującej, turyści nie wszędzie mogą się zapuszczać. W górnej części Doliny Małej Łąki znajduje się jaskinia niedostępna dla przeciętnego turysty -

Jaskinia Wielka Śnieżna, najgłębasza i najdłuższa jaskinia w Polsce. I jest to chyba jedyna tatrzańska jaskinia, do której można wejść otworem w jednej dolinie, a „wyjść” otworem w dolinie sąsiedniej. Otwory jaskini znajdują się w górnej części Doliny Małej Łąki i Dolinki Litworowej ( Tatry Zachodnie). Jaskinia ma charakter alpejski, została utworzona przez wody topniejących lodowców. Wnętrze jaskini jest bogate w liczne jeziorka, wodospady tudzież syfony. Jaskinia kryje w sobie jeszcze wiele nieodkrytych partii, dlatego wciąż prowadzone są tam prace.

Turyści jednak lubią najbardziej centralną część Doliny Małej Łąki czyli Wielką Polanę Małołącką, przez którą przebiegają szlaki turystyczne. Polana jest przestronna i wielka, zamknięta łańcuchem górskim. Ponoć niegdyś istniało tu całkiem pokaźne jezioro polodowcowe. Turyści często urządzają sobie na owej polanie postój, by nieco odpocząć, porozmyślać i się posilić przed dalszą tudzież powrotną drogą. Północną część doliny pokrywają lasy, zaś południową – kosodrzewina. Lasami i kosodrzewiną porosła po tym, gdy zaprzestano w dolinie wypasu. Choć Wielka Polana pozostaje wciąż bezleśna, jej powierzchnię powoli zaczyna „atakować” świerk posuwający się od krawędzi lasu.

Choć Dolina Małej Łąki jest oblegana glównie na Wielkiej Polanie, warto zapuścić się w rejony mniej uczęszczane acz nie poza wyznaczonym szlakiem turystycznym.

wZakopane.pl/E.

W górnej części doliny występują kotły polodowcowe oraz wisząca Dolinka Świstówka Waksmundzka, która to właśnie dolinka przez wspomnianego górala została przezwana – Zbójnicką. Ale dlaczego niektóre dolinki określane są jako wiszące tudzież podwieszane? Otóż, jest to rodzaj doliny bocznej oddzielonej od doliny głównej stromym progiem, po prostu dno doliny bocznej znajduje się wyżej dna doliny głównej. Dolina główna, na ten przykład, została mocniej wyrzeźbiona przez rzekę tudzież lodowiec, aniżeli boczna. Świstówka Waksmundzka położona jest na wysokości 1750 metrów npm i, niestety, podobnie jak cała Dolina Waksmundzka nie jest dostępna dla turystów. Dolina jest niedostępna dla turystów, bowiem królująca tam fauna i flora jest pod ścisłą ochroną. Występujące tam unikatowe rośliny nie mogą być wystawione na masowy ruch turystyczny, gdyż z pewnością nie sprzyjałby to ich rozwojowi. Zbocza porastają świerki i limby, zaś rośliny rzadko w Polsce występujące to między innymi : irga czarna tudzież zarzyczka górska, która na terenie Słowacji występuje dość licznie, w niektórych miejscach nawet masowo. Innym ważkim powodem, dla którego ludzka stopa winna rzadko być stawiana w tejże dolinie, to fakt, iż ową dolinę upodobały sobie niedźwiedzie brunatne, czyniąc tam liczne gawry. Oczywiście nie tylko niedźwiedzie wiodą tu swój żywot, świstaki, kozice, jelenie, cietrzewie, głuszce także często, gęsto tu bywają.

Niegdyś większą część Doliny Waksmundzkiej stanowiła hala pasterska. W latach 60 ubiegłego wieku obszar hali został wykupiony od górali. Zniesiono wypas a hale i polany zarosły lasami. Teraz obszar ten stanowi ostoję dla dzikiej przyrody. Dolina Waksmundzka ma oczywiście swój potok, który przez nią przepływa, i jak należy się spodziewać zwie się – Ptokiem Waksmundzkim. Jak głoszą dawne przesłania, Dolina Waksmundzka była także zwana Doliną Zbójnicką, już nie z uwagi na górala, który nie mógł sobie przypomnieć właściwej nazwy, lecz ze względu na fakt, iż owa dolina stanowiła częste siedlisko i schronienie zbójników.

Dnem Doliny Tomanowej, rzecz jasna, spływa Tomanowy Potok. Dolina prócz Przełęczy Tomanowej ciągnie się wzdłuż dwóch innych pokaźnych przełęczy – Iwaniackiej i Bobrowieckiej. Na południu doliny Tomanowej przeważają skały krystaliczne, zaś na północy skały osadowe.

Dawno, dawno temu, bo już w XVII wieku za pozwoleniem Jego Królewskiej Mości króla Zygmunta górale otrzymali zezwolenie na karczowanie tejże ziemi i wypas. Co też czynili całe lata, aż do 1957 roku, gdy to w dolinie utworzono ścisły rezerwat przyrody. Potężne polany zaczęły porastać lasami. Dolina Tomanowa była od dawna głównym szlakiem wiodącym na drugą stronę Tatr. Przemierzali ją wędrowcy wszelakiej maści, od kupców i przemytników po zbójników i górników.

Jednak owa dolina była szlakiem nie tylko dla zbójników i pasterzy, do dziś jest istotnym szlakiem wędrówek dzikich zwierząt, dlatego niektórzy tropiciele zapuszczają się tu, gdy jeszcze zalega śnieg, by natrafić na trop niedźwiedzia tudzież jelenia. Odbywają się tu rykowiska jeleni, mylnie interpretowane przez turystów jako ryki niedźwiedzi. Ciekawostką nie lada jest fakt, iż parę lat temu w Tomanowej natrafiono wyciśnięte w wapiennej skale tropy dinozaurów. Tak czy owak, fauna i flora tegoż regionu jest pod baczną obserwacją nie tylko Polaków, ale i naszych sąsiadów, Słowaków. Oto kilka postanowień w tej materii z obu stron granicy.

W lipcu 2008 roku Słowacy z uwagi na ochronę zwierząt zamknęli część szlaków w Tatrach, min. szlak prowadzący z Doliny Cichej dnem Doliny Tomanowej Liptowskiej na Tomanową Przełęcz. Było to podyktowane koniecznością ochrony zwierząt zamieszkujących Dolinę Tomanową : niedźwiedzi, wilków, jeleni, cietrzewi i głuszców. Postanowiono także zamknąć szlak czerwony z Polany Tomanowej Wyżniej od strony Polskiej. Przełęcz Tomanowa była niedostępna dla turystów w czerwcu 2009 roku. W zamian za zamknięcie pewnych rejonów w Tatrach po stronie słowackiej, strona polska zobowiązała się do zamknięcia krótkiego odcinka szlaku czerwonego z Wyżnej Polany Tomanowej na Przełęcz Tomanową.

Czego to nie robi się, by nasz kochany niedźwiedź brunatny, niczym niepokojony, mógł przemierzać rejony Doliny Tomanowej i tego, co ją otacza. Ważne jednak, by turyści, którzy będą napawać się widokami tejże doliny nie doznali zbyt bliskiego spotkania z jakimś drapieżnikiem.

wZakopane.pl/Estera